»» NHÂN SỰ BỘ MÔN

GIỚI THIỆU CHUNG

Bộ môn Di truyền và Chọn giống cây trồng khoa Nông học được thành lập từ năm 1965 trên cơ sở tách tổ Chọn giống trong Bộ môn Giống - Cây lương thực. Giáo sư Bùi Huy Ðáp và Giáo sư Lương Ðình Của đã xây dựng những môn học đầu tiên đặt nền tảng cho sự ra đời của Bộ môn Di truyền và Chọn giống cây trồng. Thầy Vũ Tuyên Hoàng là Trưởng Bộ môn đầu tiên (1965-1967). Trong quá trình phát triển, lớp lớp các thế hệ cán bộ đã xây dựng Bộ môn ngày càng trưởng thành, lớn mạnh trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao.

Với hơn 50 năm công tác, Bộ môn đạt được nhiều thành tích trong đào tạo và nghiên cứu dưới sự dẫn dắt của các thế hệ các nhà khoa học nổi tiếng như GS. Bùi Huy Ðáp, GS. Lương Ðình Của, GS.VS. Vũ Tuyên Hoàng, KS Trần Như Nguyện, GS.VS. Trần Ðình Long, GS. Trần Thị Tú Ngà, PGS. Luyện Hữu Chỉ, PGS. Nguyễn Văn Hiển và PGS. Nguyễn Thị Trâm.

Bên cạnh thành tích đào tạo đông đảo các lớp kỹ sư Nông học nói chung, Bộ môn Di truyền và Chọn giống cây trồng đã đào tạo được trên 600 kỹ sư chuyên ngành giống, 200 thạc sĩ, 20 tiến sĩ và nhiều nghiên cứu sinh đang nghiên cứu và học tập tại Bộ môn. Bộ môn đảm nhận ba cấp độ đào tạo: đại học, cao học và tiến sĩ, đã xây dựng các chương trình, đề cương chi tiết cho số lượng rất lớn các môn học. Bộ môn được đánh giá là Bộ môn có số lượng các môn học đảm nhận lớn nhất, nhiều nghiên cứu sinh nhất và luôn đảm bảo yêu cầu về chất lượng đào tạo.

Trong nghiên cứu cũng thu được những thành tích to lớn, đó là 12 giống lúa mới (trong đó có 6 giống lúa lai), 8 giống cà chua lai, 2 giống đậu tương và một số dòng bất dục TGMS phục vụ cho phát triển lúa lai của nước ta.

Các thành viên của Bộ môn đã tham gia trong nhiều chương trình giống Quốc gia, Quốc tế cũng như chương trình đánh giá nguồn gen lúa thế giới. Các chương trình chọn tạo giống lúa cho điều kiện khó khăn, lúa thâm canh, lúa chất lượng cao. Chương trình chọn giống trên các cây trồng khác như đậu tương, cà chua, khoai lang cũng thu được các kết quả khích lệ. Chính vì các đóng góp xuất sắc kể trên, Bộ môn đã được nhà nước tặng thưởng huân chương lao động hạng 3, hạng 2 và nhiều bằng khen. Các thành viên trong Bộ môn cũng nhận được nhiều giải thưởng cao quý của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Bộ môn Di truyền và Chọn giống cây trồng là Bộ môn khoa học vừa có tính cơ bản, chuyên sâu, vừa có tính chuyên nghiệp, kỹ năng, sáng tạo lớn. Lớp lớp cán bộ trong Bộ môn luôn phấn đấu, học tập, giúp đỡ lẫn nhau nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, tạo nên một tập thể có sức mạnh khoa học lớn để đảm nhận các nhiệm vụ được giao. Bộ môn đã có nhiều thành tựu nổi bật, xuất sắc về giống cây trồng phục vụ sản xuất, tài liệu, giáo trình phục vụ đào tạo và phổ biến khoa học kỹ thuật phục vụ cho sự phát triển không ngừng của nền nông nghiệp hiện đại nước nhà, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Cơ sở vật chất 

- Phòng làm việc: 2

- Phòng thực hành: 2

- Phòng thí nghiệm: 1

- Nhà lưới: 1

Chuyên ngành đào tạo

Cao đẳng –Đại học

- Các môn đảm nhận:

STT

Tên môn

Giảng viên đảm nhận

1

Di truyền thực vật đại cương

Nguyễn Hồng Minh, Ngô Thị Hồng Tươi, Lê Thị Tuyết Châm, Nguyễn Thanh Tuấn, Phạm Thị Ngọc và Trần Thiện Long.

2

 Di truyền ứng dụng

Nguyễn Hồng Minh, Ngô Thị Hồng Tươi

3

Tế bào học

Phạm Thị Ngọc, Lê Thị Tuyết Châm

4

Tiến hoá luận

Nguyễn Thanh Tuấn

5

Nguyên lý chọn giống cây trồng

Vũ Văn Liết, Trần Văn Quang, Vũ Thị Thu Hiền, Nguyễn Văn Cương, Vũ Đình Hòa, Vũ Thị Thúy Hằng, Nguyễn Tuấn Anh, Đoàn Thu Thủy.

 

6

Sản xuất giống và công nghệ hạt giống

7

Chọn giống cây trồng ngắn ngày

8

Chọn giống cây trồng dài ngày

Vũ Văn Liết, Nguyễn Văn Cương

9

Chọn giống rau và hoa

Vũ Văn Liết, Ngô Thị Hồng Tươi

10

Quỹ gen và bảo tồn quỹ gen

Vũ Văn Liết, Ngô Thị Hồng Tươi

11

Nhân giống vô tính cây trồng

Vũ Văn Liết...

12

Chọn giống cây thuốc

Vũ Thị Thu Hiền...

13

Công cụ mới trong chọn giống cây trồng

Vũ Văn Liết, Vũ Thị Thu Hiền...

- Một số môn thuộc chuyên ngành RHQ – cảnh quan và chương trình tiên tiến:

STT

Tên môn

Giảng viên đảm nhận

1

Chọn giống trong nhà có mái che

Vũ Thị Thu Hiền

2

Sản xuất hạt giống rau hoa quả

Vũ Văn Liết

3

Di truyền và chọn giống cây trồng

Vũ Đình Hòa.

4

Introduction to Plant breeding

Vũ Thị Thu Hiền

Sau đại học

Các môn học được thiết lập, hoàn thiện, đổi mới theo sự phát triển của công tác đào tạo của Học viện cho khối Nông học và chuyên ngành Di truyền và chọn giống cây trồng. Sự phát triển và hoàn thiện theo hướng cơ bản, chuyên sâu, mang tính thực tiễn, hiện đại, cập nhật và hội nhập hơn.

a. Đào tạo thạc sĩ

- Các môn bắt buộc:

STT

Tên môn

Giảng viên đảm nhận

1

Cơ sở di truyền của trồng trọt thích ứng

Nguyễn Hồng Minh

2

Di truyền tế bào và di truyền phát triển

Nguyễn Hồng Minh

3

Di truyền số lượng

Vũ Đình Hòa

4

Di truyền quần thể

Nguyễn Hồng Minh, Nguyễn Thanh Tuấn

5

 Di truyền phân tử:

Nguyễn Hồng Minh, Lê Thị Tuyết Châm

6

Chọn giống cây trồng nâng cao

Vũ Văn Liết, Vũ Thị Thu Hiền, Trần Văn Quang, Nguyễn Văn Cương

7

Sản xuất giống và công nghệ hạt giống nâng cao

Vũ Văn Liết, Nguyễn Văn Cương

8

Chọn giống phân tử

Vũ Thị Thu Hiền

9

Chọn giống kháng sâu bệnh và một số yếu tố bất thuận

Vũ Văn Liết, Vũ Đình Hòa

10

Phương pháp thí nghiệm và thực hành phân tích số liệu trong chuyên ngành

Vũ Văn Liết.

- Một số môn học tự chọn khác:

+ Tiến hóa cây trồng

+ Chọn giống cây trồng ngắn ngày nâng cao

+ Chọn giống cây trồng dài ngày nâng cao

+ Chọn giống rau và hoa nâng cao

+ Bảo tồn, đánh giá, sử dụng nguồn gen thực vật

b. Đào tạo tiến sĩ

Các môn bắt buộc:

+ Di truyền phát triển và kiểm soát các tiềm năng thích ứng ở cây trồng

+ Chọn giống nâng cao 2

Các môn tự chọn:

+ Đánh giá, bảo tồn và sử dụng nguồn gen thực vật nâng cao 2

+ Cơ sở di truyền và chọn giống kháng sâu

+ Cơ sở di truyền và chọn giống chống chịu các điều kiện bất thuận

+ Kỹ thuật di truyền và ứng dụng trong chọn giống cây trồng

+ Cơ sở di truyền và chọn giống chất lượng cao đối với cây lượng thực và cây thực phẩm.

+ 22 chuyên đề khoa học chuyên sâu của ngành Di truyền và chọn giống cây trồng. Tùy theo đề tài và hướng nghiên cứu, mỗi nghiên cứu sinh lựa chọn 2 chuyên đề để thực hiện.

Giáo trình, bài giảng

Để phục vụ cho công tác giảng dạy, các cán bộ bộ môn đã biên soạn nhiều bài giảng, giáo trình và sách tham khảo chuyên môn:

+ Di truyền học

+ Nguyên lý và phương pháp Chọn giống cây trồng

+ Sản xuất giống và công nghệ hạt giống

+ Quỹ gen và bảo tồn quỹ gen

+ Chọn giống chống chịu điều kiện bất thuận

+ Bộ sách về cây lúa

+ Bộ sách về sản xuất giống rau

.....

Định hướng nghiên cứu

Các nghiên cứu của Bộ môn tập trung vào các vấn đề như: Thu thập, lưu giữ, đánh giá, sàng lọc và tạo các vật liệu chọn giống. Tạo các giống mới (giống thuần và giống lai) phục vụ cho các mục tiêu sản xuất. Các nghiên cứu này thực hiện trên các đối tượng cây trồng chính như: lúa, ngô, đậu đỗ, cà chua, khoai lang, khoai tây, đu đủ và một số cây rau khác.

Thành tích

Đào tạo

- Kỹ sư Nông học ( > 1200 thuộc ngành Trồng trọt và > 600 thuộc ngành Di truyền – Chọn giống cây trồng).

- Thạc sỹ Nông nghiệp (24 khóa cao học với > 200 học viên).

- Tiến sỹ nông nghiệp (20 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công và hiện tại đang có 16 NCS đang làm đề tài).

- Đảm nhận giảng dạy 16 môn học ở bậc đại học, 16 môn học ở bậc cao học, 7 môn học và nhiều chuyên đề cho bậc tiến sĩ.

- Bộ môn đã biên soạn nhiều bài giảng, giáo trình, sách tham khảo chuyên môn.

Nghiên cứu khoa học

- Năm 1960, Bác sỹ Nông học Lương Định Cuảđã chọn tạo thành công  giống lúa ngắn ngày đầu tiên của Việt Nam: NN1.

- Những năm 1960 đầu 1970: chọn tạo thành công những giống lúa đông xuân  như: ĐX1, ĐX2, ĐX4, ĐX5 (Vũ Tuyên Hoàng và cs.). Giống A3, A4, VN10, VN20 (Trần Như Nguyện và cs.).

- Từ những năm 1990 đến nay, các giống lúa thuần được chọn tạo thành công gồm: Giống lúa ĐH60, BT7KBL (Nguyễn Văn Hoan và cs.), giống ĐH32, QC1 (Nguyễn Văn Hiển và cs.), giống lúa nếp 44, ĐH104, Hương cốm 1, Hương cốm 4 (Nguyễn Thị Trâm và cs.), ĐH6 (Vũ Văn Liết và cs.)....

- Các giống lúa lai được công nhận quốc gia gồm: Việt Lai 20, Việt Lai 24 (Nguyễn Văn Hoan và cs.), TH3-3, TH3-4, TH3-5, TH7-2, TH3-7, CT16  (Nguyễn Thị Trâm và cs.). Các giống lúa lai được công nhận cho sản xuất thử gồm: Việt lai 50 (Nguyễn Văn Hoan và cs.), TH5-1, TH17, TH8-3 (Nguyễn Thị Trâm và cs.), HQ19 (Trần Văn Quang à cs.).

- Giống đậu tương V48 (Trần Tú Ngà và cs), DN42 (Nguyễn Thị Văn và cs.) ...

- Nguyễn Hồng Minh và cs. đã đưa ra giống HT7, công nhận quốc gia năm 2000. Nhóm tác giả tiếp tục đưa ra các giống cà chua chất lượng cao như HT21 (công nhận năm 2004), HT42 (công nhận năm 2006), HT160 (công nhận năm 2007), HT152.... HT144 (công nhận năm 2011).

- Tác giả Nguyễn Văn Hoan và cs. đã thu được kết quả chọn tạo giống đu đủ lai đầu tiên ở nước ta, đã đưa ra giống sản xuất thử VNĐĐ9, VNĐĐ10.

- Tác giả Vũ Đình Hòa và cs. đã đưa ra một số kết quả: 2 giống khoai lang gửi khảo nghiệm (2005-2006).

- Tác giả Vũ Văn Liết và cs.  đã có những kết quả khích lệ về đánh giá sử dụng nguồn gen ngô địa phương rất phong phú, nhóm tác giả đã gửi khảo nghiệm 2 giống ngô nếp lai triển vọng (2011), giống HUA601 được công nhận cho sản xuất thử năm 2015.

- Trung tâm nghiên cứu và phát triển giống rau chất lượng cao thành lập năm 2002.

- Viện nghiên cứu và phát triển cây trồng thành lập năm 2005.

Khen thưởng

Tập thể

- Bộ môn có 13 năm liềm đạt danh hiệu tập thể lao động xã hội chủ nghĩa.

- Huân chương lao động hạng ba (theo quyết định số 44LCT ngày 20/03/1979).

- Huân chương lao động hạng nhì (theo quyết định số 502KT/CT ngày 09/07/2001).

- Bằng khen của Bộ nông nghiệp và Phát triển nông thôn (theo quyết định số 2897-QĐ/BNN ngày 5/10/2006).

- Bằng khen của Bộ giáo dục và Đào tạo (theo quyết định số 07/QĐ/BGD&ĐT ngày 02/01/2007).

- Nhiều năm là tập thể lao động xuất sắc.

Cá nhân

- 01 giả thưởng Kovalepskaia năm 2000, huân chương lao động hạng 3 năm 2001, danh hiệu anh hùng lao động thời kỳ đổi mới năm 2009: PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm.

- 02 cán bộ được tặng Huân chương lao động hạng Ba năn 2005: PGS.TS. Nguyễn Hồng Minh; PGS.TS. Nguyễn Văn Hoan.

-01 cán bộ là Điển hình tiên tiến toàn quốc năm 2005: PGS.TS. Nguyễn Văn Hoan.

- 02 cán bộ là Chiến sĩ thi đua cấp Bộ : PGS.TS. Nguyễn Hồng Minh (2009), Trần Văn Quang (2014).

- Nhiều cán bộ đạt Danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp cơ sở và giáo viên dạy giỏi.

- 01 nhà giáo nhân dân: PGS.TS. Nguyễn Thị Trâm.

- Các nhà giáo ưu tú: GS.TS. Trần Tú Ngà, PGS. Luyện Hữu Chỉ, PGS.TS. Nguyễn Văn Hoan, PGS.TS. Nguyễn Hồng Minh.

KHOA NÔNG HỌC

Học viện Nông nghiệp Việt Nam

 

Địa chỉ: Trâu Quỳ - Gia Lâm - Hà Nội
Điện thoại/Fax: 84.024.38276473  
E-mail: agronomy@vnua.edu.vn