Ngày 16/03/2026, Nhóm nghiên cứu mạnh Công nghệ chọn tạo và phát triển giống cây trồng - Khoa Nông học đã tổ chức buổi semina khoa học với chủ đề “Xác định các gen/locut chống chịu với các bất thuận sinh học ở đậu tương”. Tham gia buổi seminar có sự tham gia của chuyên gia quốc tế - GS. TS. Weidong Wang đến từ Trường Đại học Nông nghiệp Trung Quốc, thành viên nhóm nghiên cứu, giảng viên khoa Nông học, TS. Chance Clark, sinh viên ngành Khoa học cây trồng tiên tiến, sinh viên ngành Nông nghiệp công nghệ cao.

Cây đậu tương (Glycine max) là một trong những cây trồng quan trọng, có giá trị kinh tế cao không chỉ ở Việt Nam mà còn đối với nhiều quốc gia trên thế giới. Hạt đậu tương có thể được dùng làm nguồn thức ăn giàu đạm cho người và gia súc, đồng thời là nguồn nguyên liệu quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp chế biến. Ngoài ra, trồng cây đậu tương còn có tác dụng cải tạo đất, tăng năng suất các cây trồng khác nhờ hoạt động cố định nitơ của vi khuẩn Rhizobium cộng sinh trên rễ cây họ đậu.

Tuy nhiên, sản xuất đậu tương hiện nay đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, đặc biệt là các yếu tố bất thuận sinh học như sâu bệnh, cỏ dại và các tác nhân gây hại khác. Những yếu tố này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nông sản, gia tăng chi phí sản xuất và gây ô nhiễm môi trường do lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu và phát triển các giống đậu tương có khả năng chống chịu tốt với các yếu tố bất lợi sinh học trở thành hướng đi cấp thiết và mang tính chiến lược.

Mở đầu semina về “Xác định các gen/locus nền tảng chống chịu với các bất thuận sinh học ở đậu tương”, GS. TS. Weidong Wang đã trình bày tổng quan về tình hình nghiên cứu và chọn tạo giống đậu tương trên thế giới, với trọng tâm là các tiến bộ trong lĩnh vực di truyền phân tử và công nghệ sinh học và một số kết quả nghiên cứu của tác giả và các cộng sự đã thực hiện.

Theo ông, trong những năm gần đây, các công nghệ như giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), phân tích GWAS (Genome-Wide Association Studies) và lập bản đồ QTL (Quantitative Trait Loci) đã mở ra những cơ hội lớn trong việc xác định các gen và locus liên quan đến khả năng chống chịu sâu bệnh ở cây trồng.

Tại Trung Quốc, các chương trình nghiên cứu đậu tương đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, đặc biệt trong việc phát hiện và khai thác các nguồn gen quý phục vụ cho chọn giống. GS. TS. Wang nhấn mạnh rằng việc tích hợp dữ liệu đa nguồn - bao gồm dữ liệu gen, dữ liệu kiểu hình và dữ liệu môi trường - đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao độ chính xác khi xác định các locut liên quan đến tính trạng chống chịu.

Một trong những nội dung trọng tâm của bài trình bày là phương pháp nhận diện các gen/QTL nền tảng liên quan đến khả năng chống chịu với các tác nhân gây hại sinh học. GS. TS. Wang đã giới thiệu chi tiết quy trình nghiên cứu, bao gồm: xây dựng quần thể nghiên cứu, thu thập dữ liệu kiểu hình trong các điều kiện gây nhiễm, phân tích liên kết di truyền và xác định các vùng gen tiềm năng. Các công cụ tin sinh học hiện đại được sử dụng để xử lý và phân tích khối lượng dữ liệu lớn, từ đó rút ra các kết luận có độ tin cậy cao.

Bên cạnh đó, GS. TS. Wang cũng chia sẻ một số kết quả nghiên cứu tiêu biểu của nhóm ông và các cộng sự. Các nghiên cứu này đã xác định được nhiều locut quan trọng liên quan đến khả năng kháng sinh học trên đậu tương như kháng bệnh do Phytophthora sojae, tuyến trùng, rệp.

Thành viên tham gia semina cũng chia sẻ thông tin, thảo luận sôi nổi để đưa ra định hướng nghiên cứu ứng dụng các kỹ thuật sàng lọc, nhận diện các gen/QTL nền tảng chống chịu với các yếu tố bất thuận sinh học đối với các cây trồng nói chung và cây đậu tương nói riêng và ứng dụng trong chọn giống. Các kết quả của nghiên cứu được trình bày trong chương trình semina không chỉ ứng dụng trong lĩnh vực giảng dạy, học tập mà còn trong nghiên cứu khoa học cho giảng viên, nghiên cứu viên, và sinh viên trong lĩnh vực di truyền và chọn giống cây trồng.

Kết thúc semina, GS. TS. Weidong Wang bày tỏ mong muốn tăng cường hợp tác nghiên cứu giữa các đơn vị trong khu vực, đặc biệt là giữa Việt Nam và Trung Quốc. Ông nhấn mạnh rằng việc hợp tác quốc tế không chỉ giúp chia sẻ nguồn lực và kinh nghiệm mà còn tạo điều kiện để giải quyết các vấn đề chung trong nông nghiệp, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Buổi semina đã diễn ra thành công tốt đẹp. Đây không chỉ là dịp để cập nhật kiến thức chuyên môn mà còn là cơ hội để mở rộng mạng lưới hợp tác nghiên cứu, góp phần thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực chọn giống cây trồng tại Việt Nam.

leftcenterrightdel
một số hình ảnh buổi seminar